بنر يادگيري معكوس

روش يادگيري معكوس

در دبيرستان غيردولتي مهندس نجفي

يادگيري معكوس چيست؟

در روش هاي آموزشي فعلي،  فرآيند آموزش با شروع تدريس  توسط معلم در كلاس آغاز مي گردد و دانش آموزان بايد در خانه به مرور مطالب و انجام تكاليف اقدام نمايند.  اما در روش يادگيري معكوس، اين فرآيند برعكس شده است؛ يعني دانش آموز فيلم تدريس معلم را در خانه مشاهده كرده و فردا در كلاس و با نظارت معلم تكاليف مربوطه را در قالب تعاملات گروهي انجام مي دهد.

چرا يادگيري معكوس؟ 

۱-نسل رسانه اي

نسل حاضر در مدارس ما، يعني نسل هزاره سوم،  بيشترين تعامل را با رسانه داشته و توانسته اند بهترين ارتباط را با آن بسيار بيشتر و بهتر از نسل هاي گذشته داشته باشند .از اين رو مدارس بايد از اين فرصت به بهترين نحو استفاده نمايند.

۲-افزايش زمان آموزش

كمبود زمان آموزش همواره يكي از مهمترين دغدغه هاي معلمين محترم بوده است. امّا در اين روش بواسطه اضافه شدن زمان پيش از كلاس(در منزل) زمان آموزش افزايش مي يابد.

۳-احترام به تفاوت هاي فردي

در روش هاي سنتي تدريس ،آموزش براي همه با يك يا چند روش محدود و يكسان انجام مي  شود. ولي در يادگيري معكوس، معلم قدم به قدم با دانش آموز و بر اساس نيازهاي او مسير آموزش را طي مي نمايد.

۴-افزايش ارتباط معلم با دانش آموزان

معلم محوري يكي از ويژگي هاي ثابت روش هاي سنتي آموزش است كه در سخنراني نمود پيدا مي كند، ولي در يادگيري معكوس دانش آموزان محور آموزش هستند و معلم با همه افراد ارتباطي مجزا و البته با كيفيت تر خواهد داشت.

۵-دسترسي دائم به آموزش ها

امكانات رسانه اي باعث شده كه در اين روش دانش آموزان، هر زمان كه به آموزش مجدد يا مرور مطالب نيازمند باشند(مانند ايام امتحانات) امكان مشاهده مجدد آنرا را از طرف دبير خود داشته باشند.

آپارات نجفي

۶-تكرار آموزش بدون محدوديت

متاسفانه برخي از دانش آموزان با ويژگي هاي خاصي در دوره نوجواني مانند خجالتي بودن، عدم تمركز و … روبرو هستند. تا جايي كه در زمان تدريس معلم در كلاس ممكن است بطور كامل با مفاهيم آموزشي ارتباط برقرار ننمانيد. براي مثال برخي از دانش آموزان بارها اعتراف كرده اند كه از ترس قضاوت هاي منفي ديگران، از پرسش از معلم و يا درخواست تكرار آموزش منصرف شده اند .در زمان مشاهده فيلم تدريس معلم، هيچ يك از اين محدوديت ها وجود نداشته و دانش آموز مي تواند هر بخش را چندباره و در سرعت هاي مختلف مشاهده نمايد.

۷-احترام به انتخاب افراد

با تغيير سبك زندگي افراد، ساعات هوشياري و آمادگي دانش آموزان براي بهره گيري از آموزش بسيار متفاوت شده و اغلب مشاهده مي گردد كه ساعات صبحگاهي بازدهي بسيار كمي براي يادگيري در برخي از افراد را يه همراه داشته باشد. در روش يادگيري معكوس انتخاب بهترين شرايط آموزش(زماني و مكاني) در منزل توسط هر فرد و بطور اختصاصي انجام مي گردد.

هرم يادگيري بلوم

اما يكي از مهمترين دلايل طرفداران روش يادگيري معكوس استناد به هرم يادگيري بلوم مي باشد.

طبقه بندي بلوم :آموزش معكوس يك رويكرد كل نگر است كه همه سطوح يادگيري طبقه بندي بلوم را در برم يگيرد. طبقه بندي حيطه هاي يادگيري بلوم در سال ۱۹۵۶ توسط روانشناس آموزشي دكتر بنيامين بلوم به منظور بالا بردن سطوح تفكر در آموزش، شامل تجزيه و تحليل، ارزشيابي و تركيب به جاي تمركز صرف بر سطوح نازل يادگيري، همچون به خاطر سپردن و فهميدن ايجاد شد.

در حيطه مهارت هاي شناختي شش سطح اصلي وجود دارد كه در هرم زير نشان داده شده است و از ساده ترين رفتار شروع شده و به پيچيده ترين خاتمه مي يابد. اين هرم داراي سلسله مراتب است، به طوري كه براي رسيدن به سطح بالاتر بايد سطح پايين تر شناخت كسب شود .

طبقه بندي بلوم

در كلاس درس سنتي معلم با روش سخنراني تنها مي تواند مهارتهاي شناختي را تا سطح به خاطرسپاري و فهميدن پوشش دهد. او سپس دانش آموز را با تكاليفي به خانه مي فرستد و سطوح اصلي مهارت هاي شناختي(به كار بستن، تجزيه و تحليل، ارزشيابي و تركيب) را به خود دانش آموز واگذار مي كند. اين در حالي است كه يادگيري عميق متضمن رسيدن به همان چهار سطح بالاي شناخت مي باشد. دانش آموز به تنهايي و شايد با كمك كتب راهنما و حل تمرين، تكاليف را بدون اينكه مورد تجزيه و تحليل و ارزشيابي قرار دهد، يا محيطي براي به كار بردن و خلاقيت و تركيب داشته باشد انجامي دهد و يك هفته بعد براي ارائه به معلم به كلاس درس مي آورد.

در واقع سطوح دانش و فهميدن را از اين طريق كسب مي كنند و با آمادگي پا به عرصه كلاس درس مي گذارند تا در آنجا با كمك و راهنمايي معلم، تعامل و بحث گروهي با همكلاسي ها و مواجه شدن با تكاليف چالش برانگيز به سطوح بالاتر حيطه شناختي برسند .

در اينجا مي توان شيوه ياددهي ـ يادگيري را به دو شكل منفعل و فعال دسته بندي كرد. درواقع يادگيري منفعل خارج از كلاس و در خانه براي رسيدن به سطوح اوليه شناخت انجام مي شود و در كلاس درس از طريق شيوه هاي فعال يادگيري، دانش آموزان سطوح بالاي مهارتهاي شناختي را كسب مي كنند.